In Nederland is er geen wettelijk maximumbedrag voor contant geld dat u thuis mag bewaren, maar zodra u de drempel van € 653 (of € 1.306 als u een fiscale partner heeft) overschrijdt, moet u dit aangeven bij de Belastingdienst. Bovendien is het maximale bedrag dat uw verzekeraar waarschijnlijk zal vergoeden bij schade klein.
Hoewel we in Nederland steeds meer elektronische betaalmiddelen gebruiken, wordt het vaak beschouwd als een prettige back-upoptie om wat contant geld thuis te hebben. Dit kan zijn voor noodgevallen, om privacyredenen, of simpelweg om minder kwetsbaar te zijn voor storingen in het digitale betalingsverkeer. Het aanhouden van grote hoeveelheden bankbiljetten en munten brengt echter ook nadelen met zich mee. In dit artikel leggen we de regels uit op het gebied van wetgeving, belastingen en risico’s.
Geen maximumbedrag voor contant geld voor privégebruik thuis
Om met de belangrijkste regel te beginnen: er is geen wet in Nederland die het verbiedt om fysiek contant geld thuis te hebben. De politie of de belastingdienst zal niet bij u langskomen alleen omdat u vijftig euro in een spaarpot of tienduizend euro in een matras heeft liggen. Er is geen wet in Nederland die voorschrijft hoeveel contant geld een burger mag bezitten.
Dat betekent echter niet dat u uw geld zomaar in een doos kunt bewaren. Zodra het geld een rol gaat spelen in uw belastingaangifte, of u het wilt storten of een grote aankoop ermee wilt doen, dus het weer in de economische circulatie brengt, dan komen er strikte wetten en regels bij kijken. Bovendien spelen verzekeraars een grote rol in de mogelijkheid om contant geld thuis te bewaren.
De regels voor contant geld van de Belastingdienst: Geef uw contant geld aan
Contant geld kan inderdaad in onbeperkte hoeveelheden oplopen, maar het wordt in de belastingaangifte simpelweg beschouwd als contant geld thuis. Als zodanig telt het mee in Box 3 (sparen en beleggen). Net als uw banksaldo bent u verplicht het contante geld dat u thuis bezit op te nemen in de jaarlijkse inkomstenbelastingaangifte.
De vrijstelling voor contant geld in Box 3
Om te voorkomen dat mensen elke bankbiljet in hun portemonnee moeten tellen, hanteert de Belastingdienst een vrij bedrag voor contant geld. Voor het belastingjaar 2024 gelden de volgende regels:
- Alleenstaanden: U mag maximaal € 653 contant geld thuis hebben, belastingvrij.
- Fiscale Partners: Samen mag u maximaal € 1.306 contant geld thuis hebben, belastingvrij.
Al het contante geld dat u boven deze limieten heeft, moet u optellen bij uw overige bezittingen in Box 3. Zodra al uw bezittingen (inclusief uw banksaldo, aandelen en het bedrag aan eigen contant geld boven de vrijgestelde limiet) zijn opgeteld, kunt u belasting betalen over het bedrag dat boven de vrijstelling voor vermogensbelasting uitkomt.
Wat wordt meegeteld als contant geld?
Bij het kijken naar de definitie van ‘contant geld’ beperkt de Belastingdienst zich zeker niet alleen tot eurobankbiljetten en munten:
- Vreemde valuta (bepaald op basis van de waarde in euro’s op 1 januari van het belastingjaar).
- Vouchers met een geldwaarde, evenals cadeaubonnen, waarbij het gaat om een concreet geldbedrag en het niet langer gekoppeld is aan één product.
- Munten van goud of zilver met wettig betaalmiddel. (Let op: beleggingsgoud of kunstwerken van goud of zilver vallen onder een andere categorie in Box 3).
Contant geld en inboedelverzekering
Het grootste nadeel van het aanhouden van contant geld thuis is dat het bijvoorbeeld gestolen kan worden. Het kan ook verloren gaan bij brand of waterschade. Velen gaan ervan uit dat deze schade volledig gedekt is met een inboedelverzekering. Helaas blijkt dit vaak een nare verrassing voor het slachtoffer, wanneer zij ontdekken dat u contant geld niet voor het volledige bedrag kunt verzekeren.
Maximale vergoeding bij diefstal
Een standaard inboedelverzekering vergoedt bij diefstal en/of brand vaak slechts € 250-1.250. Dat betekent dat als u € 5.000 in een keukenkastje heeft liggen, u bij een inbraak niet het volledige bedrag vergoed krijgt, zelfs als u kunt aantonen dat u het geld kort daarvoor bij de bank heeft opgenomen.
Voorwaarden voor een thuiskluis
Wilt u echter grotere sommen contant geld thuis bewaren en deze verzekeren? Dan stellen verzekeraars hoge eisen. Het geld moet bijvoorbeeld bewaard worden in een ‘gecertificeerde thuiskluis’ die ook professioneel aan de vloer of muur is verankerd. Dergelijke kluizen worden geleverd met een ‘aangegeven waardeopslag’. Dit geeft het maximale bedrag aan waarvoor de verzekering zal uitkeren op de inhoud. Heeft u zo’n kluis niet en ook geen expliciete ‘add-on’ dekking op uw polis? Dan heeft u alle risico’s zelf gedragen.
Risico’s bij het bewaren van grote sommen contant geld thuis
Naast de belastingwetten en de beperkte dekking bij diefstal, zijn er meer gevaren bij het opslaan van grote sommen contant geld.
Diefstal en lichamelijke veiligheid
Criminelen zijn altijd op zoek naar spullen die ze snel en anoniem kunnen verkopen. Contant geld staat bovenaan de lijst. Als bekend wordt dat u grote hoeveelheden contant geld thuis heeft, vergroot dit het risico op een doelgerichte inbraak of zelfs een gewapende overval (ook wel ‘homejacking’ genoemd). Dit brengt niet alleen financieel verlies met zich mee, maar ook veel onzekerheid.
Verlies van koopkracht door inflatie
In een kluis of onder de matras levert het geld geen rendement op. Sterker nog, u bent overgeleverd aan de grillen van de inflatie. Prijzen stijgen, waardoor u elk jaar iets minder verdient aan uw contante geld. Waar u bijvoorbeeld de 100 euro op de bank kunt laten groeien door spaarrente of beleggingen, heeft fysiek contant geld geen andere keuze dan waarde te verliezen.
Contant geld storten op de bank (vanwege de WWFT)
Stel dat u besluit het contante geld terug te brengen naar de bank. Dat is vaak niet eenvoudig. Banken zijn wettelijk verplicht om ongebruikelijke transacties te onderzoeken, bijvoorbeeld onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (WWFT). Op het moment dat u een relatief groot bedrag aan contant geld wilt storten (vaak enkele duizenden euro’s), zal de bank vragen stellen over de herkomst van dat geld.
Kunt u de herkomst van dit contante geld niet aantonen met de bankafschriften of met een verkoopovereenkomst (bijvoorbeeld van de auto)? Of met een schenkingsakte? Dan kan de bank de storting weigeren of zelfs melden bij de FIU. U zou zelfs uw bankrekening geblokkeerd kunnen krijgen. Het is daarom uiterst belangrijk om altijd de herkomst van uw contante geld te kunnen aantonen.
Praktische tips voor veilige opslag van contant geld
Wilt u om veiligheidsredenen een bepaald bedrag aan contant geld thuis bewaren? Dat is volkomen begrijpelijk, maar houd rekening met het volgende:
- Houd het bedrag beperkt: Bewaar niet meer contant geld thuis dan absoluut noodzakelijk is om een tijdelijke verstoring van het betalingsverkeer te overbruggen (bijvoorbeeld € 250 of € 500). Zo blijft u binnen de belastingvrije vrijstelling en is het bedrag meestal volledig verzekerd op uw inboedelverzekering.
- Diversifieer: Bewaar niet al uw contante geld op dezelfde plek, maar verdeel het over een paar ‘uit het zicht’ locaties die voor een inbreker niet direct voor de hand liggen (leg contant geld niet in de slaapkamer of in de keukenkast).
- Gebruik een verborgen kluis: Als u een thuiskluis gebruikt (een kleine is meestal voldoende), zorg er dan voor dat deze goed is vastgezet. Een losse, lichte kluis kan gemakkelijk door een inbreker in zijn geheel worden meegenomen en elders worden geopend.
- Bewaar uw bankafschriften: Heeft u contant geld opgenomen voor een speciale gelegenheid? Bewaar de opnamebewijzen. Als u dit later weer wilt storten, kunt u hiermee de herkomst aantonen.